Bu projenin amacı, klinik uygulamalarda yaygın olarak kullanılan dört farklı doğrudan oral antikoagülanın (DOAC) (apiksaban, rivaroksaban, edoksaban ve dabigatran) yaşlı erkek Wistar sıçanlarda kemik sağlığı üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak incelemektir.
Antikoagülan tedaviler, kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde önemli bir yere sahiptir. Ancak bu ilaçların uzun süreli kullanımlarının kemik dokusu üzerindeki etkileri yeterince aydınlatılamamıştır. Özellikle ileri yaş erkek bireylerde hem kalp-damar hastalıklarının hem de osteoporoz kaynaklı kırık riskinin artması, bu ilaçların kemik kalitesi, mineralizasyonu ve yeniden şekillenme süreçleri üzerindeki potansiyel etkilerinin araştırılmasını gerekli kılmaktadır.
Bu kapsamda proje, yaşlanmaya bağlı kemik kaybının doğal olarak geliştiği sıçan modelinde farklı DOAC'ların kemik kompozisyonu, mikro-yapısal özellikleri, mineral ve matriks oranları ile mekanik dayanıklılık üzerindeki etkilerini çok yönlü bir yaklaşımla değerlendirecektir. Analizler Raman spektroskopisi (kemik kompozisyon biyofizikokimyasal değişimleri), mikro-BT (µCT) (kemik morfometrisi), biyomekanik testler (dayanıklılık ve rijitlik) ve biyokimyasal analizler (P1NP, CTX-I, TAS/TOS) ile gerçekleştirilecektir.
Elde edilecek bulgular, farklı DOAC'ların kemik metabolizması üzerindeki etkilerini bütüncül biçimde ortaya koyacak; uzun süreli antikoagülan tedavilerin kemik sağlığı açısından güvenli kullanımına ilişkin temel bilim düzeyinde yeni veriler ve klinik uygulamalar için yol gösterici sonuçlar sağlayacaktır.
Proje, literatürde bu dört DOAC'ın yaşlı erkek rat modeli kullanılarak doğrudan karşılaştırıldığı ilk deneysel çalışma olma özelliğini taşımaktadır. Bu yönüyle, hem yaşlanma süreçlerinin ilaç etkileriyle etkileşimini anlamada hem de uzun dönem antikoagülan tedavilerin olası kemik risklerini öngörmede önemli bir bilimsel boşluğu dolduracaktır.
|