Sigara, alkol ve madde bağımlılığı, ergenlerin fiziksel ve psikolojik sağlığını olumsuz etkiler. Çıraklar hem bağımlılık riski açısından hem de bağımlılığı etkileyen faktörler açısından önemli bir hedef kitleyi oluşturur. Ergenlik dönemindeki çıraklarda mesleki beceri kazanmanın yanı sıra sağlıklı yaşamın sürdürülmesi de önemlidir. Çıraklar, sağlık açısından riskli olduğu konular açısından mesleki eğitim sürecinde sağlıklı yaşama ilişkin müdahalelere tabi tutulabilir. Çıraklıklarda sigara, alkol ve madde bağımlılığına ilişkin çalışmalar sınırlıdır ve genellikle kullanım oranlarına ilişkindir. Bağımlılık düzeylerinin ve ilişkili faktörlerin incelendiği çalışmalarda işe bağlılık, öznel iyi oluş, sosyo-ekonomik durum, mesleğini isteyerek yapma gibi faktörler çoğunlukla tek bir anket üzerinden değerlendirilmiştir. Bu projenin amacı, çırakların sigara, alkol ve madde bağımlılık düzeylerini belirlemek ve bu bağımlılık düzeylerinin sosyo-ekonomik durum, öznel iyi oluş ve işe bağlılık gibi faktörlerle ilişkisini incelemektir. Proje süresi 6 aydır. Araştırma tanımlayıcı kesitsel tipte gerçekleştirilecektir. Araştırmanın evrenini Karaman ilinde bir işletmede çırak olarak çalışmakta olan ve aynı zamanda mesleki eğitim alan çıraklar oluşturmaktadır. Evreni bilinen örneklem hesabı ile örneklem büyüklüğü 400 olarak belirlenmiş olup, tabakalı örnekleme yöntemi kullanılacaktır. Veriler araştırma ile ilgili eğitim almış anketörler aracılığıyla Haziran-Eylül ayarında toplanacaktır. Veriler Bilgi Formu, Aile Varlık Düzeyi Ölçeği, Maddeye Başlama Eğilimi Ölçeği, Fagerström Nikotin Bağımlılık Ölçeği, Alkol Kullanım Bozukluğu Tanıma Testi (AUDIT), Madde Kullanım Bozukluğu Tanıma Testi (DUDIT), Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği, Utrecht İşe Bağlılık Ölçeği ile toplanacaktır. Veriler p<0.05 anlamlılık düzeyinde sayı yüzde ortalama gibi tanımlayıcı analizler, normal dağılım olup olmadığına göre pearson korelasyon testi/Spearman korelasyon testi ile analiz edilecektir. Bağımsız iki grup arasında tutum farklılıklarını karşılaştırmada bağımsız örneklem t testi kullanılacak, verilerin normal dağılmaması halinde Mann-Whitney U testi kullanılacaktır. Birden fazla grup arasındaki farklılıkları karşılaştırmada tek yönlü ANOVA kullanılacak olup varyans homojenliği sağlanmıyorsa Kruskal-Wallis testine başvurulacaktır. Sigara, alkol ve madde bağımlılığını yordayan faktörleri belirlemek için regresyon analizi yapılacaktır. Proje sonuçlarının bağımlılıkla mücadeleyi temel alan önleyici müdahalelerin oluşturulmasında öncül olacağı düşünülmektedir.
|